Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng mạnh, khan hiếm nguồn nhân lực chất lượng cao

Thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam đang chứng kiến tốc độ phát triển ấn tượng, với mức tăng trưởng hai con số mỗi năm. Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ ấy là thực trạng thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn nhân lực, từ lao động phổ thông cho đến đội ngũ chuyên môn cao.

Thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng “nóng”

Trong vài năm trở lại đây, TMĐT đã trở thành một trong những ngành kinh tế có tốc độ phát triển nhanh nhất tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi số và hiện đại hóa lĩnh vực bán lẻ.

Theo số liệu từ ReportLinker – đơn vị phân tích dữ liệu thị trường đến từ Pháp, trong quý I/2025, ngành TMĐT Việt Nam đạt mức tăng trưởng đáng kể nhờ sự phát triển của công nghệ, hạ tầng internet ngày càng hoàn thiện và nhu cầu tiêu dùng nội địa gia tăng mạnh mẽ. Ước tính, giá trị thị trường TMĐT Việt Nam đạt 25 tỷ USD, chiếm 9% tổng doanh số bán lẻ toàn quốc. Các phân khúc chính bao gồm điện tử tiêu dùng, thời trang, thực phẩm trực tuyến và dịch vụ đăng ký định kỳ đều góp phần vào đà tăng trưởng này.

Dữ liệu từ Metric – một nền tảng phân tích TMĐT nội địa – cũng cho thấy doanh thu TMĐT trong quý II/2025 có thể chạm mốc 116.600 tỷ đồng, trong khi quý I/2025 đã ghi nhận 101.400 tỷ đồng, tăng 42,29% so với cùng kỳ năm 2024. Bộ Công Thương dự báo, nếu tốc độ này được duy trì, quy mô thị trường có thể đạt 45 tỷ USD vào năm 2025, đưa Việt Nam vào top 3 quốc gia có TMĐT phát triển nhanh nhất Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia và Thái Lan.

Không chỉ phát triển mạnh tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng, TMĐT còn đang lan tỏa mạnh mẽ về các khu vực nông thôn, miền núi. Nhờ các chương trình chuyển đổi số quốc gia, người dân ở các huyện, thị xã ngày càng tiếp cận thuận lợi hơn với các nền tảng mua bán trực tuyến. Theo thống kê từ các sàn như Shopee, Tiki, Lazada, lượng người tiêu dùng ở khu vực ngoài đô thị đã tăng 30–40% chỉ trong vòng hai năm qua – một tín hiệu tích cực cho mục tiêu thu hẹp khoảng cách tiêu dùng giữa thành thị và nông thôn.

Bên cạnh thị trường nội địa, TMĐT xuyên biên giới cũng đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Nhiều đơn vị đã tận dụng các nền tảng như Amazon Global Selling, Alibaba.com, Etsy… để tiếp cận thị trường quốc tế.

Sự phát triển toàn diện của TMĐT còn kéo theo sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ như logistics, thanh toán điện tử, marketing kỹ thuật số, AI và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Các chuyên gia nhận định rằng, TMĐT không chỉ là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.

Nguồn nhân lực – Bài toán khó của ngành TMĐT

Sự tăng trưởng nhanh chóng của TMĐT đang tạo ra nhu cầu lớn về nhân lực, đặc biệt là lao động được đào tạo bài bản, có kỹ năng chuyên môn phù hợp. Tuy nhiên, nguồn cung lao động hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.

Theo khảo sát của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), 70% lao động trong ngành hiện không được đào tạo chính quy, mà chủ yếu xuất thân từ các lĩnh vực khác, tự học hoặc chuyển đổi nghề nghiệp. Chỉ khoảng 30% được đào tạo đúng chuyên ngành, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng các vị trí yêu cầu kiến thức nền tảng vững chắc như công nghệ, phân tích dữ liệu, vận hành sàn TMĐT hay logistics kỹ thuật số.

Hiện cả nước chỉ có 36 cơ sở đào tạo đại học và cao đẳng giảng dạy chuyên ngành TMĐT, tập trung chủ yếu tại Hà Nội và TP.HCM. Ngoài ra, hơn 50 trường khác chỉ đưa TMĐT vào chương trình như một học phần phụ trong các ngành liên quan như quản trị kinh doanh, marketing hoặc công nghệ thông tin. Chương trình đào tạo ở nhiều nơi vẫn còn nặng lý thuyết, thiếu cập nhật và thiếu trải nghiệm thực tế, dẫn đến việc sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được nhu cầu công việc, buộc doanh nghiệp phải đào tạo lại từ đầu.

Ông Đỗ Hữu Hưng, CEO ACCESSTRADE Việt Nam, nhận định:

“Mỗi năm, hệ thống giáo dục Việt Nam chỉ đào tạo được khoảng 10.000–15.000 sinh viên TMĐT, trong khi chỉ riêng Shopee đã có hơn 600.000 gian hàng, mỗi gian cần ít nhất một người vận hành. Nếu tiếp tục đào tạo với tốc độ hiện tại, Việt Nam sẽ cần 30 năm để cung cấp đủ nhân lực cho chỉ một nền tảng TMĐT lớn.”

Bên cạnh thiếu hụt về số lượng, ngành còn đối mặt với thách thức lớn về mất cân đối kỹ năng. Các vị trí như quản lý sàn, vận hành đơn hàng, tối ưu quảng cáo số, phát triển nội dung số, quản trị thương hiệu hay trải nghiệm khách hàng… đang rất khát nhân sự, nhưng phần lớn ứng viên lại tập trung vào các công việc phổ biến như marketing tổng quát hoặc bán hàng truyền thống.

Đáng chú ý, sự thiếu hụt không chỉ diễn ra ở cấp độ chuyên môn cao mà còn lan rộng đến lao động phổ thông. Tại nhiều địa phương, doanh nghiệp sản xuất và phân phối hàng tiêu dùng gặp khó trong việc tuyển dụng người vận hành livestream, xử lý đơn hàng online hoặc quản lý gian hàng trên sàn và mạng xã hội. Việc thiếu nhân lực trung gian đang làm chậm tiến trình số hóa của nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cần chiến lược đột phá trong đào tạo

Trước thực trạng trên, rõ ràng giáo dục và đào tạo cần được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành TMĐT. Các trường đại học, cao đẳng và cơ sở đào tạo nghề cần nhanh chóng cập nhật chương trình, tăng cường thực hành, gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp để đào tạo theo nhu cầu thị trường.

Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức nghề nghiệp về TMĐT trong học sinh, sinh viên cũng rất quan trọng. Đây là lĩnh vực giàu tiềm năng, đa dạng công việc và cơ hội phát triển, không chỉ trong nước mà còn mang tầm quốc tế. Nếu được định hướng đúng và đào tạo bài bản, nguồn nhân lực TMĐT hoàn toàn có thể trở thành lực lượng chủ lực trong nền kinh tế số tương lai.

Giới thiệu hệ đại học từ xa đại học Thái Nguyên

Hệ đại học từ xa của Đại học Thái Nguyên  là một chương trình đào tạo linh hoạt, hiện đại, dành cho những người muốn nâng cao trình độ mà không bị cưỡng bức về không gian và thời gian. Với hình thức học trực tuyến qua nền tảng công nghệ tiên tiến, người học có thể chủ động tiếp cận kiến ​​thức mọi lúc, mọi nơi, đồng thời được giảng dạy bởi đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm từ các trường đại học thành viên Đại học Thái Nguyên. Chương trình phù hợp với người đi làm, sinh viên mong muốn học văn bằng thứ 2 hoặc những ai đang tìm kiếm cơ hội học tập chất lượng với chi phí hợp lý.

>> Xem thêm: Ngành thương mại điện tử học trường nào

>> Xem thêm: Ngành ngôn ngữ Trung học trường nào

>> Xem thêm: Ngôn ngữ Anh học trường nào

>> Xem thêm: Học luật kinh tế ra làm gì

>> Xem thêm: Văn bằng 2 đại học

>> Xem thêm: Liên thông đại học

Fanpage: Đại học Thái Nguyên hệ trực tuyến 

Nhóm: Đại học Thái Nguyên – Hệ Đại học từ xa e-Learning

Nguồn: https://thegioitiepthi.danviet.vn/